Dobry Wieczór Gorzów - Spotkanie z kulturą łemkowską

W dziesiąty weekend cyklu Dobry Wieczór Gorzów 2025 ponownie oddajemy scenę przedstawicielom różnych kultur. W sobotę, 16 sierpnia, kolejna edycja spotkań z kulturą łemkowską. Wystąpią Čendeš, Coolбаба i Łastiwoczka.

Čendeš

Grupa młodych muzyków Čendeš (dawniej znana jako Rusín Čendeš Orchestra) została założona latem 2011 roku.

Tworzą ją absolwenci Konserwatorium JL Bellu, Katedry Kultury Muzycznej Wydziału Muzycznego Uniwersytetu w Bratysławie i Akademii Sztuk Pięknych w Bańskiej Bystrzycy. Głównym założeniem jest niekonwencjonalna interpretacja ruskiego folkloru, dlatego ich muzyka łączy w sobie elementy muzyki ludowej, klasycznej i popularnej, rytmów bałkańskich i jazzu.

Zespół wydał dwa albumy studyjne: Best of (2015) i Cossack Attack (2019), z których ten drugi znalazł się na liście World Music Charts Europe (WMCE) i od razu znalazł się w pierwszej piątce najlepszych albumów.

Skład:
Peter Šipula - skrzypce, wokal;
Andrej Turčin - skrzypce;
Zuzana Stračinová - cymbały, wokal;
René Bošeľa - altówka, gitara, wokal;
Jakub Stračina - kontrabas;
Robo Bošeľa - perkusja, instrumenty perkusyjne.

Coolбаба

To zespół grający szeroko pojętą muzykę rockową, którego założycielem i liderem jest Oksana Terefenko - wokalistka i aktorka, która na swoim koncie ma niezliczoną ilość występów na scenach festiwalowych i konkursowych. Jej charyzmatyczny głos i pełna ekspresji prezencja uzupełniana jest przez młodych ale doświadczonych już muzyków, którzy udzielając się w wielu innych zespołach odnosili sukcesy, a obecnie tworzą dynamiczny skład osobowości o różnym pochodzeniu etnicznym i zgoła odmiennych gustach muzycznych. Ta wybuchowa mieszanka zaowocowała debiutancką płytą o tytule Coolal6um, która wydana własnym nakładem światło dzienne ujrzała w 2018 roku. Teksty utworów pisane są w językach ukraińskim, łemkowskim i polskim, z których niektóre opierają się na poezji.

Łemkowski zespół pieśni i tańca „Łastiwoczka”

Zespół Łastiwoczka powstał w 2000 roku w Przemkowie, a jego założycielami byli Małgorzata Herbut i Adam Boczniewicz. Początkowo członkami zespołu były dzieci pochodzące z Przemkowa i okolic, które poprzez śpiew kultywowały tradycje przodków.

W 2006 roku nowi instruktorzy Anna i Andrzej Peregrym wspólnie z władzami Koła Stowarzyszenia Łemków w Przemkowie podjęli decyzję o przekształceniu grupy śpiewaczej w Zespół Pieśni i Tańca Łastiwoczka, co przyczyniło się do opracowania choreografii tańców tradycyjnie tańczonych przez Łemków. Za sprawą choreografów zespół do dziś prezentuje choreografie zawierające tradycyjne łemkowskie układy taneczne.

Zespół Pieśni i Tańca Łastiwoczka poprzez swój bogaty repertuar taneczny pokazuje kulturę zarówno wschodniej, jak i zachodniej Łemkowszczyzny a prezentowany śpiew to skarbnica ballad, przyśpiewek czy śpiewów obrzędowych.

W 2009 roku na Ogólnopolskim Festiwalu Grup Śpiewaczych Ziemia i Pieśń w Szprotawie Łastiwoczka otrzymała wyróżnienie w postaci możliwości nagrania płyty- kilka miesięcy później powstała pierwsza składanka pieśni łemkowskich Łastiwoczki.

Zespół nie poprzestał na tym wyróżnieniu i w dalszym ciągu prezentował swoją twórczość na scenach polskich między innymi na: Watrze w Michałowie, Ługach, Żdyni, Spotkaniu Trzech Pokoleń z Kulturą Łemkowską w Przemkowie, Ogólnopolskim Święcie Miodu i Wina w Przemkowie, Białowieskich Integracjach Artystycznych Peretocze oraz zagranicznych na: Festiwalu Folkloru Luzica w Bautzen, Światowym Kongresie Łemków i Rusinów w Budapeszcie, Festiwalu Sent Istwan w Cluj-Napoka w Rumunii, Międzynarodowym Festiwalu Kultury i Sportu w Medzilaborcach na Słowacji i Międzynarodowym Festiwalu Sztuki w Arhavi w Turcji.

W ciągu kolejnych lat zespół opracował obrzęd Łemkowskie oczepiny, które to zostały nagrane i udostępnione w formie płytowej. Dzięki temu widowisku Łastiwoczkę na Tygodniu Kultury Beskidzkiej w Żywcu 2013 r. wytypowano do udziału w prestiżowym Festiwalu Ziem Górskich w Zakopanem. Stamtąd też, zespół doceniony przez międzynarodowe jury przywiózł Brązową Ciupagę.

Zespół Pieśni i Tańca Łastiwoczka zmotywowany cenną nagrodą w lutym 2016 roku stanął przed komisją CIOFF, czego efektem jest międzynarodowy certyfikat uprawniający do reprezentowania kraju na wielu ważnych festiwalach folklorystycznych na całym świecie. Tym wyróżnieniem formalnie potwierdzono tylko to, co widzowie wiedzieli już od dawna- Łastiwoczka to folklor w najlepszym i najpiękniejszym wydaniu.

W tym samym roku na ogólnopolskim Festiwalu Ziemia i Pieśń w Szprotawię Zespół Pieśni i Tańca Łastiwoczka wywalczył główną nagrodę grand prix Klonowgo Liścia. W 2017r. w Ogólnopolskim konkursie Tradycyjnego Tańca Ludowego w Rzeszowie zdobył I nagrodę festiwalu, a w 2018 zespól Łastiwoczka opracował drugi łemkowski obrzęd „Drużbiwsky weczer”, prezentując go w konkursie Tygodnia Kultury Beskidzkiej w Żywcu, otrzymując od jury festiwalu wyróżnienie, a kapela zespołu Łastiwoczki zdobyła III nagrodę.

16 sierpnia 2025, godz. 19:00
Scena na Starym Rynku
Wstęp wolny.