Cybernetyczna przyzwoitka - otwarcie wystawy

Relacja pomiędzy dwiema osobami rzadko pozostaje wyłącznie sprawą dwojga. Wchodzą w nią normy obyczajowe, rodzina, religia, obrazy, ekonomia, technologie i systemy wiedzy, ustanawiając warunki bliskości, pożądania i reprodukcji. Cybernetyczna Przyzwoitka to wystawa Katarzyny Wyszkowskiej i Maryny Sakowskiej, zbudowana wokół autorskiej narracji teoriofikcyjnej. Tytułowa postać jest zmienną funkcją pojawiającą się pomiędzy osobami – czymś, co ustanawia warunki kontaktu, obserwuje jego przebieg i wprowadza korekty. Może przyjmować formę obyczaju, rodziny, religii, rynku, interfejsu czy algorytmu. Zmieniają się narzędzia, ale pozostaje funkcja pośredniczenia: organizowania bliskości, dopuszczania określonych zachowań, wzmacniania jednych możliwości i wygaszania innych.

Cybernetyczność nie odnosi się tu wyłącznie do technologii cyfrowych, lecz do organizowania relacji poprzez obieg informacji, sprzężenie zwrotne i regulację. Przyzwoitka nie stoi więc obok relacji, ale uczestniczy w jej wytwarzaniu. Kojarzy i rozdziela, klasyfikuje, przewiduje, pobudza i wygasza. Jest półżywym oknem, przez które sięga się po drugą osobę, ale również mechanizmem korygującym sposób tego sięgania. Techniczne i społeczne systemy pośrednictwa nie są tu neutralnym kanałem intymności – współokreślają jej język, tempo i możliwe formy.

Wyszkowska i Sakowska rozwijają tę narrację poprzez malarstwo, obiekt i instalację, często przekraczając granice pomiędzy tymi mediami. W ich pracach obraz wychodzi w przestrzeń, przyjmując formę architektury, makiety, diagramu lub organizmu. Obie budują wieloelementowe obiekty malarskie i przestrzenne struktury przypominające przekroje budynków oraz systemów, łączą malarstwo z obiektami i formami architektonicznymi, przetwarzając między innymi drapaki, ornament, ciało i schemat. Obie praktyki łączy szkatułkowość, kolażowość i analityczna metoda rozbijania problemu na mniejsze układy. Historyczne stylistyki, współczesne obrazy, diagramy i elementy infrastruktury zestawiane są bez zachowania chronologicznej ciągłości, tworząc wielowarstwowe modele relacji, wiedzy i władzy. Pomiędzy tymi formami przemieszcza się sama Cybernetyczna Przyzwoitka – amorficzna, pozbawiona własnego ciała, objawiająca się w diagramie, architekturze, obrazie i interfejsie. Nie tyle przedstawiona, co rozproszona pomiędzy pracami, ujawnia się tam, gdzie jedna forma zaczyna organizować drugą.