?Prądem? Zbankrutujesz? ? taką opinię wciąż słyszy wielu inwestorów rozważających kocioł elektryczny. Prawda jest bardziej złożona. Rachunek zależy przede wszystkim od tego, ile ciepła potrzebuje budynek, a dopiero w drugiej kolejności od urządzenia. Policzmy to na trzech przykładach.
Założenia do wyliczeń
Kocioł elektryczny zamienia prawie 100% pobranej energii w ciepło, więc zużycie prądu jest praktycznie równe zapotrzebowaniu budynku na ciepło. Przyjmujemy przybliżone ceny z 2026 roku, z dystrybucją, bez opłat stałych:
- taryfa G11 ? ok. 1,10 zł/kWh,
- taryfa G12w ? ok. 0,68 zł/kWh w strefie tańszej i ok. 1,30 zł/kWh w droższej.
Przy 80% zużycia w strefie tańszej średnia cena w G12w to ok. 0,80 zł/kWh. Stawki różnią się między operatorami, więc wyniki są orientacyjne i dotyczą samego ogrzewania, bez ciepłej wody.
Scenariusz 1: dom 100 m?, nieocieplony
Starszy budynek bez izolacji ścian i z nieszczelnymi oknami potrzebuje ok. 200 kWh ciepła na m? rocznie, czyli ok. 20 000 kWh w sezonie.
- G11: ok. 22 000 zł rocznie,
- G12w: ok. 16 000 zł rocznie.
Tu ogrzewanie prądem rzeczywiście jest bardzo drogie. Taki dom przed wymianą źródła ciepła wymaga przede wszystkim termomodernizacji.
Scenariusz 2: dom 140 m?, standardowy
Dom z ocieplonymi ścianami i dachem zużywa ok. 100?110 kWh/m? rocznie. Przyjmijmy ok. 15 000 kWh.
- G11: ok. 16 500 zł rocznie,
- G12w: ok. 12 000 zł rocznie.
Scenariusz 3: dom 120 m?, energooszczędny z fotowoltaiką
Nowy budynek o zapotrzebowaniu ok. 50 kWh/m? potrzebuje ok. 6 000 kWh rocznie.
- G11: ok. 6 600 zł rocznie,
- G12w: ok. 4 800 zł rocznie.
Fotowoltaika obniży ten rachunek, ale mniej, niż wielu zakłada. W grudniu i styczniu panele produkują ułamek rocznej energii, a w net-billingu nadwyżki z lata sprzedaje się zwykle taniej, niż kosztuje zakup prądu. PV pokrywa głównie ogrzewanie wiosną i jesienią, co może dać kilkanaście do kilkudziesięciu procent oszczędności.
Wyliczenia warto odnieść do własnego budynku. Pomoże w tym omówienie, od czego zależy koszt ogrzewania domu kotłem elektrycznym ? od temperatury w pomieszczeniach po automatykę i izolację.
Bufor ciepła i praca w nocy
Największą dźwignią jest taryfa dwustrefowa połączona ze zbiornikiem buforowym. Kocioł nagrzewa wodę w buforze w tańszych godzinach, a instalacja korzysta z niej w ciągu dnia. Jeśli do strefy tańszej trafi 90?95% zużycia, średnia cena spada do ok. 0,71 zł/kWh. W scenariuszu 2 to rachunek rzędu 10 500?11 000 zł zamiast 16 500 zł w G11. Bufor wymaga miejsca i kotła o mocy pozwalającej zgromadzić ciepło w kilka godzin. Podobną rolę, w mniejszej skali, odgrywa wylewka ogrzewania podłogowego, która nagrzana w nocy oddaje ciepło przez większą część dnia.
Kotły soniczne i elektrodowe ? ile naprawdę zużywają prądu?
Nie brakuje reklam kotłów sonicznych, elektrodowych czy jonowych, które mają zużywać o 30?50% mniej prądu niż zwykłe kotły elektryczne. Zasada zachowania energii jest jednak nieubłagana: urządzenie zamieniające prąd bezpośrednio w ciepło nie wytworzy więcej ciepła, niż pobrało energii. Kocioł grzałkowy, indukcyjny, elektrodowy i soniczny mają sprawność bliską 100%, więc przy tym samym budynku zużyją praktycznie tyle samo kWh.
Kocioł elektrodowy działa inaczej ? prąd płynie bezpośrednio przez wodę ? ale wymaga odpowiedniej przewodności wody i kontroli jej parametrów. Deklarowane oszczędności wynikają zwykle z innych warunków pomiaru, a nie z technologii. Jedynym urządzeniem elektrycznym dającym więcej ciepła, niż pobiera prądu, jest pompa ciepła, która brakującą energię czerpie z otoczenia.
Wnioski
W nieocieplonym domu ogrzewanie prądem jest drogie. W budynku energooszczędnym, z taryfą dwustrefową i buforem, koszty są akceptowalne, a niska cena zakupu kotła i brak przeglądów częściowo rekompensują wyższą cenę energii. O rachunku decyduje przede wszystkim izolacja, a nie rodzaj grzałki.